Ақ киімдер тартымды көрінісін тез жоғалтады. Жақында ғана көз қуантқан заттар уақыт өте келе солғын тартып, сұрланып немесе сарғыш реңкке ие болады. Бұған түрлі себеп болуы мүмкін, бірақ нәтиже бір: киім жуыла-жуыла өңі кеткендей көрініп, ұқыпсыз әсер қалдырады.
Алайда сүйікті футболкалармен, дастарқандармен немесе төсек-орынмен бірден қоштасуға асықпаған жөн. Көп жағдайда дұрыс ағарту тәсілін таңдаса, олардың балғындығы мен ақтығын қайта қалпына келтіруге болады.
Қандай құрал керек екенін қалай түсінуге болады
Ақ киімдерді қалай ағартуға болатынын шешпес бұрын, алдымен қандай мәселеге тап болғаныңызды анықтап алған жөн. Әр жағдайға әртүрлі құралдар сәйкес келеді — бәріне бірдей әмбебап әдіс жоқ. Мына жайттарға назар аударыңыз:
- Төсек жаймалары немесе сүйікті футболкаңыз сұрланып кетті ме? Бұл жиі жуудан немесе судың қаттылығынан болуы мүмкін. Мұндай жағдайда сода, асқын тотығы немесе арнайы оттекті ағартқыш сияқты жұмсақ үй тәсілдері көмектеседі.
- Жағада, қолтық тұсында немесе матаның қатпарларында сарғыштық пайда болды ма? Мұндайда аспирин қосылған тәсілдерді қолдануға немесе ескі дақтарды еріту үшін белсендірек құралдарды таңдауға болады.
- Тамақтан, сусыннан немесе терден қалған жеке дақтар бар ма? Оларды ағарту кезінде бекіп қалмауы үшін алдымен дақтарды жуу алдында нүктелі түрде өңдеп алған дұрыс.
- Киім ескі, көп жуылған және өңі солғын ба? Онда тереңірек тазалау тәсілдерін байқап көруге болады: бор қышқылымен жібіту немесе абайлап қайнатып жуу (бірақ мұнда матаның түрін міндетті түрде ескеру керек).
- Мата нәзік пе? Онда қайнату немесе құрамында хлор бар құралдарды қолдану сияқты агрессивті тәсілдерден бас тартқан дұрыс. Нәзік маталар үшін сода, тұз немесе оттекті ағартқыштар қолайлы.
Егер неден бастау керегіне сенімді болмасаңыз, матаның көзге түсе бермейтін жерінде шағын сынақ жасап көріңіз. Бұл жағымсыз салдардың алдын алуға көмектеседі.
Ағарту алдында киімді дайындау
Ағарту сәтті өтіп, матаға зиян келтірмеуі үшін киімді дұрыс дайындау маңызды:
- Жапсырманы тексеріңіз. Онда ағартқыш қолдануға бола ма және мата қандай температурадағы жууға төзе алатыны көрсетіледі. Егер үсті сызылған үшбұрыш белгісі тұрса, құрамында хлор бар құралдарды қолдануға болмайды.
- Киімдерді бөліп алыңыз. Барлығы ақ болса да, жұқа іш киім мен қалың сүлгілерді бірге жумаған дұрыс. Нәзік маталар үшін жұмсақ құралдар мен төменірек температураны таңдаңыз.
- Матаның күйін бағалаңыз. Өте ескі немесе жұқа мата агрессивті ағартуға шыдамауы мүмкін. Мұндай жағдайда жұмсақ тәсілдермен шектелген жөн.
- Түсті бөлшектердің бар-жоғын тексеріңіз. Түймелер, кестелер немесе сәндік элементтер ағарту кезінде түс беруі мүмкін. Мұндайда оларды қорғап қойған дұрыс (мысалы, пленкамен) немесе ең жұмсақ тәсілді таңдаңыз.
- Сынақ жасап көріңіз. Егер белгілі бір киімді алғаш рет ағартқалы жатсаңыз, құралды алдымен көзге түсе бермейтін жерінде (мысалы, бүктемеде немесе тігісте) байқап көріңіз. Бұл күтпеген нәтижелерден сақтайды.
Дұрыс дайындық — табыстың жартысы. Асықпаған жөн: кейін бүлінген киімге өкінгенше, бәрін тағы бір рет тексеріп алған дұрыс.
Үй жағдайында ағарту тәсілдері
Ақ киімдерге қайтадан балғындық беру үшін әрдайым арнайы құралдарды қолдану қажет емес. Көбіне әр үйде дерлік бар қарапайым тұрмыстық құрамдар көмектеседі. Тек өз жағдайыңызға сай тәсілді таңдаңыз.
Сұрланып кеткен киімдер үшін
Ақ киімдерді сұрлықтан ағартуға сутек асқын тотығы, сода және мүсәтір спирті негізіндегі ерітінді көмектеседі. Бұл тәсіл ақ маталардың көпшілігіне — мақтаға, зығырға және синтетиканың көптеген түріне — жарайды.
3 литр жылы суға 3 ас қасық сода, 2 ас қасық сутек асқын тотығын (3%) және 2 ас қасық мүсәтір спиртін ерітіңіз. Ақ киімдерді ерітіндіге толық батырып, 2–3 сағатқа қалдырыңыз. Содан кейін оларды әдеттегідей жуыңыз.
Мұндай жібіту сұр қабатты жұмсақ түрде кетіреді, матаны сергітеді және талшықтарға зиян келтірмейді.
Сарғыштықты кетіру үшін
Сары дақтар көбіне киім терімен жанасатын жерлерде пайда болады: жағада, жең ұштарында, қолтық тұсында. Олардан құтылу үшін мына құралдарды қолдануға болады:
- Аспирин. 5–6 аспирин таблеткасын ұсақтап, 5 литр жылы суға ерітіңіз. Ақ киімдерді осы ерітіндіге бірнеше сағатқа жібітіңіз немесе түнге қалдырыңыз. Содан кейін жақсылап шайып, жуыңыз.
- Тұз. 2 литр ыстық суға 2–3 ас қасық тұз ерітіңіз. Киімді бірнеше сағатқа жібітіп, кейін жақсылап шайыңыз. Тұз матаны жұмсақ ағартып, жаңа пайда болған сары дақтарды кетіруге көмектеседі.
Дақтарды кетіру үшін
Тамақтан немесе терден қалған дақтардан құтылу үшін оларды негізгі жуудан бұрын өңдеу маңызды. Бұл үшін мына құралдар қолайлы:
- Сутек асқын тотығы (3%). Асқын тотығын дақтың үстіне тікелей құйыңыз. 10–15 минутқа қалдырып, кейін киімді әдеттегідей жуыңыз. Бұл тәсіл әсіресе қалың мақта маталарға жақсы келеді.
- Аспирин. Бірнеше аспирин таблеткасын ұнтақтап, аздап су қосып қоймалжың қоспа жасаңыз. Оны даққа жағып, бірнеше сағатқа қалдырыңыз, кейін шайып, жуыңыз. Бұл әдіс тер дақтарына қарсы өте тиімді.
Дақты неғұрлым ертерек өңдесеңіз, оның толық кету ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
Қатты жуылып, өңі кеткен киімдер үшін
Егер киім бұрыннан қолданылып, өңі солғын тартып кеткен болса, анағұрлым қарқынды тәсілдерді байқап көруге болады:
- Бор қышқылы. 2 литр жылы суға 2 ас қасық бор қышқылын ерітіңіз. Киімді 2 сағатқа жібітіп, ара-тұра араластырып тұрыңыз. Содан кейін жақсылап шайып, жуыңыз.
- Қайнату. Бұл тәсіл тек берік маталарға — мақта мен зығырға — жарайды. Үлкен кастрөлде кір сабынды немесе ұнтақты ерітіп, ерітіндіні қайнағанша жеткізіңіз. Киімдерді салып, баяу отта 30–40 минут қайнатыңыз. Кейін салқындатып, таза суда жақсылап шайыңыз. Қайнату ескі маталардың ақтығын қайтаруға көмектеседі, бірақ нәзік материалдар үшін бұл әдіс жарамайды.
Ағартуға арналған арнайы құралдар
Егер үй жағдайындағы ерітінділерге уақыт жұмсағыңыз келмесе немесе нәтижені тез алғыңыз келсе, дүкенде сатылатын дайын құралдарды қолдануға болады. Олар ақ түсті жаңартып, дақтарды артық әуресіз кетіруге көмектеседі. Тек өзіңізге қолайлы құралды таңдап, оны дұрыс пайдалану жеткілікті.
Оттекті ағартқыштар
Бұл ең қауіпсіз құралдардың бірі саналады. Олар маталардың көпшілігіне жарайды, талшықтарға зиян келтірмейді және аллергия туғызбайды. Мұндай құралдар сұрлықпен, сарғыштықпен және әртүрлі дақтармен жақсы күреседі.
Оттекті ағартқыштарды кір жуғыш машинаның барабанына тікелей қосуға немесе жібіту үшін қолдануға болады. Киімдерді ерітіндіде бірнеше сағат ұстап, кейін әдеттегідей жуады.
Оптикалық ағартқыштар
Бұл құралдар кірді тікелей кетіргеннен гөрі, жарықты шағылыстыратын бөлшектердің көмегімен матаны көзге ақтау етіп көрсетеді. Олар мата сәл солғын тартқан, бірақ жалпы жағдайы жақсы болған кезде қолайлы. Оптикалық ағартқыштарды көбіне кір жуғанда ұнтақпен бірге қосады. Бірақ мұндай құралдар қатты дақтар мен тұрақты сарғыштықты кетіре алмайтынын есте ұстаған жөн.
Құрамында хлор бар ағартқыштар
Бұл ең күшті, бірақ ең агрессивті құрал. Оны тек төтенше жағдайларда, мысалы, басқа тәсілдер көмектеспегенде қалың мақта немесе зығыр маталар үшін ғана қолданған дұрыс.
Қолданар алдында міндетті түрде қолғап киіңіз. Қаптамадағы нұсқаулыққа сәйкес хлорлы ағартқышты сұйылтып, киімдерді шамамен бір сағатқа жібітіңіз. Содан кейін жақсылап шайып, жуыңыз.
Хлорды тым жиі қолдану матаны бүлдіруі мүмкін екенін ұмытпаңыз. Нәзік маталарға, синтетикаға және серпімді талшықтары бар киімдерге мұндай құралдар мүлде жарамайды.
Кез келген арнайы құралды қолданар алдында нұсқаулықты мұқият оқыңыз. Оның сіздің матаңызға сай келетін-келмейтінін міндетті түрде тексеріңіз. Бұл ақпаратты бұйымның жапсырмасынан табуға болады.
Егер киімнің ақтығын сақтағыңыз келсе, оттекті ағартқыштар тұрақты қолдануға жарайды. Ал құрамында хлор бар құралдарды тек басқа амал қалмаған жағдайда ғана қолданған дұрыс.
Ақ киімдерді жиі ағартпау үшін қалай күту керек
Ағарту — мата үшін ең жұмсақ процедура емес. Ақ киімдер ұзақ уақыт бойы балғын көрінісін сақтап, жиі ағартуды қажет етпеуі үшін оларды дұрыс күткен жөн. Ол үшін бірнеше қарапайым ережені сақтау жеткілікті:
- Ақ киімдерді бөлек жуыңыз. Түрлі-түсті киімдермен бірге жуылғанда, ақ түс біртіндеп солғын тартады.
- Дұрыс жуғыш құралдарды таңдаңыз. Ақ киімге арналған ұнтақтар мен гельдерді пайдаланыңыз. Олар түстің сақталуына көмектесіп, сұрланудың алдын алады.
- Жууды кейінге қалдырмаңыз. Ескі дақтарды кетіру қиынырақ. Ақ киімдерді уақытында жуған жөн, әсіресе олар термен, косметикамен немесе майлы заттармен жанасқан болса.
- Дұрыс кептіріңіз. Ақ киімдерді көлеңкеде немесе үй ішінде кептірген дұрыс. Тікелей күн сәулесі уақыт өте келе сарғыштықтың пайда болуына әкелуі мүмкін.
- Киімді ұқыпты сақтаңыз. Ақ киімді түрлі-түстілерден бөлек бүктеп сақтаған дұрыс, әсіресе олар ұзақ уақыт жататын болса. Нәзік маталар үшін қорғаныш қаптарын қолдану пайдалы.
- Ағартуды шамадан тыс қолданбаңыз. Күшті құралдарды, әсіресе құрамында хлор барларын жиі қолдану матаны тез тоздырады. Ақтықты сақтау үшін әдеттегі жууға аздап оттекті ағартқыш немесе сода қосу жеткілікті — бұл алдын алу үшін толық жеткілікті.
Егер осы қарапайым кеңестерді ұстансаңыз, киімді әлдеқайда сирек ағартуға тура келеді және олар ұқыпты әрі балғын көрінісін ұзақ сақтайды.
Ақ киімдер аздап көбірек күтімді талап етеді, бірақ олардың тазалығы мен балғындығы көз қуантады. Дұрыс күтім тәсілін таңдап, жууды ұзаққа қалдырмасаңыз, ақтығын сақтау аса қиын емес. Ал егер мата бәрібір солғын тартып кетсе — енді оны қайта жарқыратып, жаңартудың жолын білесіз.